Sán lá gan có 2 loại lớn và nhỏ, tuy không đe doạ đến tính mạng nhưng lại tìm ẩn nguy cơ gây hại đến sức khoẻ người mắc bệnh.

Sán lá gan lớn ký sinh chủ yếu ở động vật ăn cỏ như trâu, bò, cừu, cả chó, mèo và ốc. Bệnh này chủ yếu lây qua đường ăn uống và không lây qua giữa người với người.

Vòng đời của Sán lá gan

Phần lớn trứng sán lá gan từ phân người bệnh ra môi trường ngoài, xuống nước, qua ốc phát triển thành ấu trùng đuôi. Vì vậy, người chỉ là vật chủ ký sinh tình cờ do khi ăn thực vật sống dưới nước như rau ngổ, rau rút, rau cần; ăn ốc khi đun nấu ấu trùng sán lá gan chưa bị tiêu diệt; ăn rau sống, uống nước chưa đun sôi mà trong nước có ấu trùng sán lá gan.

Trong môi trường tự nhiên, trứng sán nở thành ấu trùng lông ký sinh trong ốc rồi phát triển thành ấu trùng đuôi. Ấu trùng đuôi rời khỏi ốc, vào nước và bám vào các loại thực vật sống trong nước để trở thành các nang trùng. Khi người ăn, uống phải các nang trùng này sẽ bị bệnh.

Vòng đời của sán lá gan
Vòng đời của sán lá gan Ảnh 1

Sau khi vào dạ dày, tá tràng, các vỏ nang trùng bị phá hủy và giải phóng ra ấu trùng, ấu trùng xuyên qua thành tá tràng vào ổ bụng rồi di chuyển đến gan, ấu trùng đục thủng bao gan chui vào nhu mô gan để sinh trưởng và phát triển ở đấy chúng tiết ra các các chất độc phá hủy nhu mô gan gây áp-xe gan.

Sau một thời gian từ 2 – 3 tháng phát triển ở nhu mô gan, sán trưởng thành có thể chui vào đường mật tiếp tục phát triển và đẻ trứng ở đấy và suốt trong thời gian dài (khoảng 10 năm) nếu không được điều trị sẽ dẫn đến ung thư đường mật.

Ngoài ra, có một số rất ít trường hợp ấu trùng di chuyển lạc chỗ, chúng không đến gan mà đến một số cơ quan khác (da, cơ, khớp, vú, thành dạ dày, đại tràng…) và gây bệnh ở đó. Vì vậy, một số nhà chuyên môn đã gặp những trường hợp u đại tràng chẩn đoán nhầm là ung thư đại tràng.

Vòng đời của sán lá gan
Vòng đời của sán lá gan Ảnh 2

Triệu chứng của bệnh

Xuất hiện ở mọi lứa tuổi, mắc nhiều nhất là 30 – 40 tuổi, nữ mắc bệnh nhiều hơn nam (từ 2 – 2,5 lần).

Hầu hết triệu chứng lâm sàng của áp-xe gan do sán lá gan lớn gây ra không có gì đặc biệt, tương tự như áp-xe gan với các nguyên nhân khác (do ký sinh trùng, vi khuẩn), thường mệt mỏi, có sốt (có thể sốt cao hoặc sốt nhẹ, chiếm tỉ lệ khoảng 70 %), đau nhẹ ở hạ sườn phải (tỉ lệ chiếm 70 – 80 %), đôi khi đau bụng âm ỉ không rõ vị trí, gan sưng to và đau. 

Trong thời gian ngắn, bệnh sán lá gan có thể mang lại các triệu chứng như:

  • Đau bụng
  • Sốt
  • Buồn nôn và nôn
  • Tiêu chảy
  • Nổi mề đay
  • Khó chịu
  • Chán ăn và sụt cân

 

Cách phòng bệnh sán lá gan

Việc ăn chính uống sôi là ưu tiên hàng đâu của việc phòng bệnh sán lá gan, tránh ăn các thực phẩm ôi thiu không rõ nguồn gốc để tránh việc giun sán có thể theo thức ăn qua đường miệng vào cơ thể.

Khi xác định là bệnh do sán lá gan lớn cần điều trị càng sớm càng tốt, tránh để xảy ra các biến chứng nguy hiểm. Cần đến bác sĩ khám kịp thời tránh dẫn tới biến chứng bệnh nặng hơn.

Bệnh sán lá gan thường sẽ được điều trị với thuốc triclabendazole để uống, thường là trong một hoặc hai liều. Hầu hết mọi người đều đáp ứng tốt với biện pháp điều trị này.

Mặt khác, bác sĩ đôi khi yêu cầu phẫu thuật bởi những biến chứng lâu dài do bệnh sán lá gan gây ra, chẳng hạn như viêm đường mật (nhiễm trùng ống mật).

Tuy vậy, cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa, người bệnh không tự mua thuốc để điều trị. Trong trường hợp điều trị nội khoa tiến triển chậm có thể kết hợp điều trị ngoại khoa.

Dưới đây là một số hình ảnh của sán lá gan

 

Xem thêm: Các Loại Bệnh Thường Gặp