Các bác sĩ thường kê toa Ritalin để điều trị ADHD và đôi khi điều trị cho chứng ngủ rũ. Thuốc Ritalin có thể gây ra các tác dụng phụ khác nhau, cũng có khả năng lạm dụng và gây nghiện.

Ritalin có chứa hợp chất của methylphenidate, một loại thuốc kích thích sản xuất dopamine và norepinephrine trong não. Các chuyên gia tin rằng hai hóa chất này đóng vai trò quan trọng trong chứng rối loạn tăng động giảm chú ý – ADHD.

Các loại Ritalin có trên thị trường: Aptensio XR, Concerta, Cotempla XR-ODT, Metadate CD, Metadate ER, Methylin, QuilliChew ER, Quillivant XR, Ritalin.

Ritalin là gì?

Ritalin (methylphenidate) là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương. Nó ảnh hưởng đến các hóa chất trong não và dây thần kinh góp phần tăng động và kiểm soát xung thần kinh.

Ritalin được sử dụng để điều trị rối loạn thiếu tập trung (ADD), rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và chứng ngủ rũ .

Methylphenidate cũng có thể được sử dụng cho các mục đích không được liệt kê trong hướng dẫn thuốc này.

Thông tin quan trọng

Bạn không nên sử dụng Ritalin nếu bạn mắc bệnh tăng nhãn áp , Động cơ (co giật cơ) hoặc hội chứng Tourette, hoặc lo lắng nặng nề, căng thẳng hoặc kích động.

Dùng thuốc Ritalin có thể tạo hành thói quen, lậm thuốc, và là một loại thuốc dể gây ra việc lạm dụng. Hãy báo cho bác sĩ biết nếu bạn có vấn đề về việc nghiện một số chất như rựu và ma tuý.

Chất kích thích đã gây ra đột quỵ, đau tim và đột tử ở những người bị huyết áp cao, bệnh tim hoặc khiếm khuyết tim.

Không sử dụng Ritalin nếu bạn đã sử dụng chất ức chế MAO trong 14 ngày qua, chẳng hạn như isocarboxazid, linezolid, tiêm Methylene blue, phenelzine, rasagiline, selegiline hoặc tranylcypromine.

Thuốc Ritalin có thể gây ra rối loạn tâm thần cho người mới hoặc diễn biến xấu đi (suy nghĩ hoặc hành vi bất thường), đặc biệt nếu bạn có tiền sử trầm cảm, bệnh tâm thần hoặc rối loạn lưỡng cực.

Bạn có thể có vấn đề về việc lưu thông máu có thể gây tê, đau hoặc đổi màu ở ngón tay hoặc ngón chân.

Gọi cho bác sĩ của bạn ngay lập tức nếu bạn có: dấu hiệu của các vấn đề về tim – đau ngực, cảm thấy nhẹ đầu hoặc khó thở; dấu hiệu rối loạn tâm thần – hoang tưởng, gây hấn, vấn đề hành vi mới, nhìn thấy hoặc nghe thấy những điều không có thật; dấu hiệu của vấn đề lưu thông – vết thương không giải thích được trên ngón tay hoặc ngón chân của bạn.

Tác dụng phụ của thuốc Ritalin

Giống như tất cả các loại thuốc khác, Ritalin có thể gây ra tác dụng phụ ở một số người. Bảng sau liệt kê các tác dụng phụ có thể có của Ritalin:

Rất phổ biếnTác dụng ChungHiếm gặp
Hồi hộpLo âu, lo lắngCo giật
Mất ngủKích độngVận động hay phát âm không chủ ý (Tics)
Đau dạ dàyBồn chồnĐột quỵ
Khô miệngĐau đầuRối loạn thị giác
Nhiễm trùng đường hô hấp trênBuồn ngủMờ mắt
Biếng ănChóng mặtChức năng gan bất thường
Giảm sự thèm ănMất kiểm soát, hoạt động không như ýBệnh ngoài da do thuốc
HoChuột rút cơ bắp
Đau bụngPhản ứng dị ứng nghiêm trọng
Buồn nônRối loạn máu
Ợ nóng
Đau răng
Tim đập loạn nhịp
Tăng huyết áp
Phát ban
Sốt
Rụng tóc
Đổ quá nhiều mồ hôi
Đau khớp

Rủi ro khi dùng thuốc Ritalin

Thuốc Ritalin nằm trong danh mục thuốc kích thích, được Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm của Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt Ritalin để điều trị ADHD ở trẻ em và người lớn.

ADHD là một chứng bệnh rối loạn thần kinh khiến người bệnh khó chú ý và kiểm soát các hành vi bốc đồng, thường được gọi là bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý. Người bệnh có thể bồn chồn và gần như liên tục hoạt động.

Các bác sĩ cũng kê toa Ritalin như một lựa chọn điều trị thứ hai cho những người mắc chứng ngủ rũ.

Chứng ngủ rũ là một rối loạn thần kinh hiếm gặp, ảnh hưởng đến kiểu ngủ và thức của một người. Mọi người có thể cảm thấy mệt mỏi suốt cả ngày và có thể dễ dàng ngủ thiếp đi giữa các hoạt động hàng ngày.

Các bác sĩ đôi khi cũng có thể kê toa Ritalin ngoài nhãn hiệu để giúp giảm mệt mỏi ở những người bị ung thư hoặc để điều trị các triệu chứng trầm cảm ở người lớn tuổi.

Một số người lạm dụng Ritalin vì tác dụng kích thích và trí nhớ. Tại Hoa Kỳ, chính phủ liên bang phân loại Ritalin là chất được kiểm soát loại II , có nghĩa là nó có nguy cơ lạm dụng cao và có thể gây ra sự phụ thuộc nghiêm trọng về tâm lý và thể chất.

Nghiện Ritalin

Ở liều chính xác, Ritalin không gây nghiện. Tuy nhiên, với những người lạm dụng thuốc này hoặc dùng Ritalin với liều rất cao có nguy cơ bị lệ thuộc về thể chất và nghiện.

Sử dụng lâu dài có hại không?

Các bác sĩ kê toa Ritalin để điều trị cho những người bị ADHD hoặc chứng ngủ rũ, cả hai đều là bệnh mãn tính. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng để đánh giá hiệu quả của Ritalin trong hơn 4 tuần điều trị.

Các bác sĩ kê đơn Ritalin lâu hơn 4 tuần sẽ đánh giá hiệu quả lâu dài và an toàn của thuốc này cho mỗi người.

Các nhà nghiên cứu lo ngại về sự an toàn và hiệu quả của Ritalin khi được sử dụng lâu dài đã tạo ra bảng nghiên cứu sau: Thuốc điều trị rối loạn tăng động thiếu chú ý tác dụng mãn tính (ADDUCE).

Nghiên cứu này đang đánh giá hiệu quả của Ritalin trong điều trị ADHD ở trẻ em, thanh thiếu niên và tác dụng của thuốc đối với:

  • Tăng trưởng và phát triển
  • Sức khỏe tim mạch
  • Sức khỏe tâm thần
  • Sức khỏe thần kinh

ADDUCE là một nghiên cứu lớn trong 2 năm đang diễn ra và kết quả vẫn chưa có. Thông tin thêm và cập nhật có sẵn trên trang web nghiên cứu .

Trẻ em và thanh thiếu niên đôi khi dùng Ritalin trong hơn 2 năm. Các nghiên cứu trong tương lai là cần thiết để đánh giá sự an toàn và hiệu quả của Ritalin trong thời gian điều trị lâu hơn.

Tóm gọn

Ritalin nói chung là một loại thuốc an toàn và hiệu quả để điều trị ngắn hạn ADHD và chứng ngủ rũ. Tuy nhiên, nó có thể gây ra một loạt các tác dụng phụ, tính an toàn và hiệu quả lâu dài của nó vẫn đang được điều tra.

Theo dõi liên tục của cả trẻ em và người lớn dùng Ritalin để đảm bảo tác dụng cao hơn các rủi ro là một phần thiết yếu trong điều trị mà các bác sĩ sẽ cung cấp.

Các bác sĩ thường kê toa Ritalin với liều thấp nhất có hiệu quả để giảm thiểu tác dụng phụ và khả năng gây nghiện.

Ritalin có thể không an toàn cho tất cả mọi người. Mọi người nên báo cáo bất kỳ tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc liên quan đến bác sĩ của họ.